Khả năng phán đoán nhanh, điều mà mỗi người lên biết

July 16, 2014 9:30 am Lượt xem : 650

 

Khả năng phân tích, phán đoán thế giới xung quanh, ứng phó với các tình thế khó khăn mà mình bất chợt gặp phải trong cuộc sống, trong công việc. Hay khả năng giải quyết vấn đề đôi khi không phụ thuộc vào thời gian hoặc sự nỗ lực suy nghĩ của mỗi chúng ta hay năng lực vốn có của mộ ai đó. Mà những năng lực này chính là kỹ năng phán đoán mà ai cũng có thể trau dồi, học hỏi. Đó là một năng lực rất mạnh, tuy nhiên nó cũng có thể dễ mắc sai lầm nếu như kỹ năng phán đoán kém.

 

Khả năng phán đoán nhanh, điều mà mỗi người lên biết

Khả năng phán đoán nhanh luôn cần thiết trong cuộc sống

 

Khả năng nhận biết thoáng nhanh để có ngay kết luận gọi là kỹ năng phán đoán. Tùy vào kết quả nhận được là tốt, chấp nhận được hay sai lầm mà người ta sẽ gọi nó với nhiều tên như: Phản xạ, trực giác,  linh cảm, những phát kiến, sáng tạo hay giác quan thứ sáu….

Thông thường chúng ta sử dụng và tin vào khả năng tư duy phân tích, những quy tắc logic chặt chẽ hơn là tin vào năng lực nhận biết nhanh chóng này. Những kỹ năng phán đoán đôi khi phản bội lại chúng ta và làm ta mất mặt với mọi người khi đưa đến sai lầm.

Tuy nhiên, mỗi khi  ta cần phải tìm hiểu nhanh một vấn đề nào đó hay đánh giá một người mới gặp hoặc chạm trán một tình thế, một trường hợp ta chưa hề gặp nhưng muốn sớm được giải quyết thì kỹ năng phán đoán sẽ là một lựa chọn hợp lý.

Phán đoán cũng là một quá trình tư duy. Tư duy phán đoán xem xét trong một số giới hạn hay trong  các trường hợp cụ thể, nó cũng thể hiện đầy đủ tính chất của tư duy logic. Do đó, ta thường khó khăn khi phân biệt tư duy phán đoán với tư duy lôgic. Thông thường khi giải quyết một vấn đề chúng ta thường tuân theo những quy tắc logic chặt chẽ, thông qua những suy luận để rút ra những kết luận đúng nhất. Nhưng khi cần phải nhanh chóng giải quyết vấn đề khó khăn như: Hãy tìm ra mối liên hệ logic giữa các dãy số dài dằng dặc chỉ trong vòng vài giây, khi giao tiếp với người lạ, chơi cờ, khi thương lượng đàm phán trong kinh doanh, hay trong đầu tư chứng khoán… và thậm chí  ngay cả trong lĩnh vực khoa học. Nếu thời gian không cho phép ta suy luận và tìm kiếm thêm thông tin kịp thời ngay lúc đó, lúc này sử dụng kỹ năng phán đoán sẽ giúp ta tìm ra các phương án giải quyết nhanh gọn và chính xác hơn những người khác rất nhiều.

Kỹ năng phán đoán là quá trình tư duy rút gọn, nó bỏ qua những bước trung gian không quan trọng để trực tiếp rút ra kết luận. Mặc dù mối liên hệ giữa các thông tin này chưa được xem xét tỉ mỉ và kỹ càng vì không đủ thời gian hoặc thông tin đó không thể tìm kiếm được thì phán đoán sẽ là một kỹ năng hữu ích, cực kỳ quan trọng trong phát kiến và phát minh, nó đóng vai trò quan trọng về mặt dự kiến, nêu giả thiết và tìm kiếm phương pháp… Khi đó, thành công hay không tùy thuộc  phần lớn vào kỹ năng phán đoán.

Khả năng phán đoán nhanh, điều mà mỗi người lên biết

Kỹ năng phán đoán có thể giúp chúng ta hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc mỗi khi cần thiết.

Và mặc dù có muốn hay không, thì có lẽ sự phán đoán phổ biến nhất đó là sự đánh giá và ấn tượng của chúng ta đối với người mới mà ta chưa từng gặp. Cứ mỗi khi có mặt người khác là chúng ta lại không ngừng tiên đoán và kết luận hoặc suy diễn về những gì người đó đang nghĩ và đang thụ cảm đó chính là kỹ năng phán đoán.

Chúng ta ai cũng có những kinh nghiệm sống cho riêng mình. Nếu suy nghĩ thấu đáo về những kinh nghiệm ấy, không định kiến, vận dụng những cái ta biết sẽ có được một lý thuyết. Đó chính là cách chúng ta học hỏi.

Những quyết định của chúng ta  đưa ra phải có lý do hợp lý và rõ ràng. Quyết định như thế nào và tại sao quyết định như thế ? Nhưng vậy, nếu như hoàn toàn chỉ dựa vào lý lẽ thì có thực đúng không? Hay đôi khi ta nên làm theo những phán đoán bản năng ?

Do tri thức và kinh nghiệm con người tích lũy được ngày càng nhiều, phán đoán sẽ hình thành và dần dần phát triển. Nếu  ta biết ghi nhận các tín hiệu một cách thận trọng hợp lý và không nóng vội, không thành kiến thì dù không thể có đầy đủ những căn cứ về mặt lý luận, kỹ năng phán đoán và tinh thần lạc quan tin tưởng vẫn có thể giúp chúng ta hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc mỗi khi cần thiết.

 



Bình luận về bài viết

Bài viết khác